ေငြေဖာင္းပြမႈ အေၾကာင္းကို စိတ္ကူးဥပမာေလးနဲ႔ ရွင္းျပရင္ ပိုနားလည္လြယ္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားဟာ ကၽြန္းႏိုင္ငံေလးတခုမွာ ေနထိုင္ျပီး ဒီႏုိင္ငံေလးမွာ ေရႊဒဂၤါးအေနနဲ႔ လွည့္ပတ္ေနတဲ့ေငြေၾကးဟာ ေဒၚလာသန္း ၁၀၀ ဖိုးရိွတယ္ဆိုပါစို ့။ တေဒၚလာတန္ ေရႊဒဂၤါးတျပားနဲ႔ ၾကက္ဥတဒါဇင္ ဝယ္လို႔ရတယ္ဆိုပါဆို႔။ အစိုးရက ေရႊဒဂၤါး ေဒၚလာသန္း ၁၀၀ ကို ေငြစကၠဴ သန္း ၁၀၀ နဲ႔ လဲလွယ္ အစားထိုးလိုက္ရင္ တေဒၚလာတန္ ေငြစကၠဴ နဲ႔ ၾကက္ဥတဒါဇင္ ဝယ္လို႔ရေနဦးမွာပါ။ ဒီအထိ အားလံုးေကာင္းပါသည္ေပါ့။
ဒါေပမယ့္ အစိုးရအဖြဲ႕ထဲက လူလိမ္လူေကာက္ တေယာက္ဟာ ေဒၚလာေတြထပ္ရိုက္ျပီး သံုးစြဲလို႔ရတာပဲလို႔ စိတ္ကူးရသြားတယ္ ဆိုပါစို႔။ အစိုးရဟာ ဒီအပိုရိုက္လိုက္တဲ႔ ေငြစကၠဴေတြထဲက တေဒၚလာနဲ႔ ၾကက္ဥသြားဝယ္ရင္ ဆိုင္ရွင္က ဒီတေဒၚလာဟာ မူလသန္းတရာထဲက တေဒၚလာလို႔ ယံုမွတ္မွာပါ။ အစိုးရကို ၾကက္ဥတဒါဇင္ ေပးလိုက္မွာပါ။ အစိုးရကဒီလို အၾကိမ္ၾကိမ္ဆက္လုပ္ေနရင္ တခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတြင္းလည္ပတ္ေငြဟာ ေဒၚလာသန္း ၁၀၀ ကေန သန္း ၂၀၀ ျဖစ္သြားမွာပါ။
အစိုးရက ေငြပိုသံုးရင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ အက်ဳိးရပါတယ္။ အစိုးရ ကန္ထရိုက္ၾကီးေတြရေတာ့ လူေတြလည္း ဝင္ေငြပိုေကာင္းၾကပါတယ္။ ၾကက္ဥ တဒါဇင္ကို တေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းေနတဲ႔ ဆိုင္ရွင္ဟာ လူေတြ ရုတ္တရက္ ေငြပိုသံုးနိုင္လာၾကျပီး သူ႔ရဲ႕ ၾကက္ဥေတြကို ေစ်းပိုေပးဖို႔ ဝန္မေလးတာကို တခ်ိန္မွာ သတိျပဳမိသြားမွာပါ။ ၾကည္ဥတဒါဇင္ကို ႏွစ္ေဒၚလာနဲ႔ေရာင္းလည္း လူေတြရဲ႕ ဝယ္ခ်င္စိတ္ကို မထိခိုက္တဲ႔အတြက္ တေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းတုန္းကေလာက္ ေရာင္းရတာကို ေတြ႕သြားမွာပါ။
ပစၥည္းတခုကို ေရာင္းခ်တဲ့ ေလလံပြဲတခုမွာ ေလလံဆြဲသူက ခင္ဗ်ားနဲ႔က်ေနာ္ နွစ္ေယာက္တည္း ရိွျပီး တေယာက္ကို ေဒၚလာ ၅၀ စီပါလာတယ္လို႔ ေတြးၾကည့္ပါ။ ေလလံပစၥည္းအတြက္ အမ်ားဆံုးေပးမယ့္ ေစ်းက ေဒၚလာ ၅၀ ထက္မပိုပါဘူး။ တကယ္လို႔ ခင္ဗ်ားနဲ႔ က်ေနာ္ဆီမွာ ေဒၚလာ ၁၀၀ စီပါလာရင္ ေလလံပစၥည္းအတြက္ အမ်ားဆံုးေပးမယ္႔ေစ်းက ေဒၚလာ ၁၀၀ ျဖစ္သြားပါမယ္။
ေငြေပါမ်ားလာတဲ့အခါ ေစ်းႏွဳန္းေတြလည္း လိုက္တက္ေလ့ရိွတာက ျပသနာပါ။ ဆိုင္ရွင္ဟာ ၾကက္ဥတဒါဇင္ကို ၂ ေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းလာေပမယ္႔ တေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းတုန္းကထက္ ပိုခ်မ္းသာလာတယ္လို႔ မဆိုနိုင္ပါဘူး။ သူရဲ႕ ဝယ္ႏိုင္စြမ္းအား (purchasing power) ဟာ တက္မလာလို့ပါ။ သူ ၾကက္ျခံပိုင္ရွင္ဆီက ၾကက္ဥသြားဝယ္တဲ့အခါ ေငြပိုေပးရမွာပါ။ ၾကက္ျခံပိုင္ရွင္လည္း ပိုမခ်မ္းသာလာပါဘူး။ သူ ၾကက္သားေပါက္ကေလးေတြနဲ႔ ၾကက္စာသြားဝယ္ရင္ ေငြပိုေပးရမွာပါ။ အရင္က ေဒၚလာ ၁၀၀ ရိွတဲ့သူဟာ အခု ေဒၚလာ ၂၀၀ ရိွလာေပမယ့္ ပိုမခ်မ္းသာလာပါဘူး။ အရင္က ေဒၚလာ ၁၀၀ နဲ႔ ဝယ္လို႔ရတဲ႔ ပစၥည္းကို အခု ေဒၚလာ ၂၀၀ ေပးျပီး ဝယ္ရေတာ့မွာေၾကာင့္ပါ။
အစိုးရရဲ႕ ကစားကြက္က ခင္ဗ်ားရဲ႕ပစၥည္းကို ေဖာင္းပြလာတဲ့ေဒၚလာနဲ႔ မေဖာင္းပြခင္က ေစ်းႏွဳန္းေပးျပီး ဝယ္တာပါ။ အစိုးရေတြမွာ ခင္ဗ်ားေငြရဲ႕ တန္ဖိုးအစစ္ကို ေလွ်ာ႔ခ်ညာယူတဲ့ နည္းလမ္းကို ရထားတဲ႔သေဘာပါ။
ပထမကမၻာစစ္က စျပီး ကမ႓ာတလႊားက အစိုးရေတြဟာ ေငြေဖာင္းပြေအာင္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၆၀ ခုနွစ္မွာ ၅ ဆင့္ေပးရတဲ႔ သၾကားလံုး တလံုးကို အခု ၅၀ ဆင့္ေပးရတာပါ။ ဒီကာလအတြင္းမွာ မက္ေဒၚနယ္ ဟမ္ဘာဂါတလံုးဟာ ၁၅ ဆင့္ကေန ၇၅ ဆင့္ျဖစ္သြားပါတယ္။ နွင္းေလ်ာစီးဖို႔ ေတာင္ထိပ္တက္ခဟာ ၅ ေဒၚလာကေန ၄၅ ေဒၚလာျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ေငြစကၠဴေတြကို အဆက္မျပတ္ ရိုက္ထုတ္မႈရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ပါ။
အေမရိကန္နိုင္ငံရဲ႕ ေငြေဖာင္းပြနႈန္းဟာ ၅% ေလာက္ရိွပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ အတြင္းက ဂ်ာမဏီနဲ႔ စစ္ေအးလြန္ ရုရွားမွာ တနွစ္ေငြေဖာင္းပြႏွဳန္းဟာ ၅၀% ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။
ေဒၚလာေငြကို ကိုင္ထားရင္ ေဒၚလာေငြေဖာင္းပြမႈ ႏွဳန္းအတိုင္း တန္ဖိုးက်ဆင္းေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေဖာင္းပြနႈန္း ၂၅% ရိွရင္ ကိုယ့္ေငြရဲ ဝယ္ယူနိုင္အားဟာ ၂၅% က်ဆင္းေနမွာပါ။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို အမွီလိုက္ျပီး ကိုယ္႔ဝယ္ယူနိုင္အားကို ထိမ္းထားဖို႔ဆိုရင္ အက်ဳိးအျမတ္ အနည္းဆံုး ၂၅% ရတဲ့ ရင္းနီီးျမုပ္မႈကို လုပ္ရမယ္လို႔ ဝါရင္းဘတ္ဖက္က ဆိုပါတယ္။
ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဟာ အျမဲတမ္းရိွေနမယ္လို့ ဝါရင္းယံုၾကည္ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈမရိွရင္ ေငြေၾကးက်ဳံ႕မႈ (deflation) ျဖစ္လာမွာမို႔ပါ။ ေငြေၾကးက်ံဳ ့မႈကို ဘယ္အစိုးရမွ လက္မခံနိုင္ပါဘူး။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဟာ လူေတြကို ပိုခ်မ္းသာသေယာင္ ခံစားရပါေစတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္သံုးဆယ္က ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ နဲ႔ ဝယ္ထားတဲ႔အိမ္ဟာ အခုေဒၚလာ ၅၀၀,၀၀၀ ေစ်းျဖစ္လာေတာ့ အိမ္ပိုင္ရွင္ဟာ ေက်နပ္ပါတယ္။ ပိုခ်မ္းသာလာတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအိမ္ကို ေရာင္းျပီး အဆင့္တူအိမ္တလံုးကို ျပန္ဝယ္ရင္ ေဒၚလာ ၅၀၀,၀၀၀ ကုန္သြားမွာပါ။ လြန္ခဲ့တဲ႔ နွစ္သံုးဆယ္က တနွစ္ဝင္ေငြ ေဒၚလာ ၂၀,၀၀၀ ရိွသူဟာ အခုေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ ရတယ္ထားပါ။ ဝင္ေငြပိုလာတယ္ ထင္ရေပမယ့္ အခု ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ ဟာ ဟိုတုန္းက ေဒၚလာ ၂၀,၀၀၀ ထက္ ဝယ္ယူနိုင္အား (purchasing power) ပိုမမ်ားပါ။ ပိုခ်မ္းသာလာတယ္လို့ ထင္ရေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ ဘာမွမထူးပါဘူး။ တကယ္လို႔ ကိုယ္႔ရဲ႕ဝင္ေငြဟာ ပံုေသျဖစ္ေနမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရရွည္ေငြေခ်းစာခ်ဳပ္ကို ဝယ္ထားမယ္၊ ဒါမွ မဟုတ္ ေငြကို ဒီအတိုင္းကိုင္ထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ရဲ့ၾကြယ္ဝမႈဟာ ေလ်ာ႔က်သြားဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ ရိွပါတယ္။
ေငြေခ်းယူေလ႔ရိွတဲ႔ ဘ႑ာေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြဟာ ေငြေဖာင္းပြမႈကို အသံုးခ်ျပီး အျမတ္ထြက္ေအာင္ လုပ္တတ္ပါတယ္။ အခုေခ်းယူထားတဲ့ ေဒၚလာကို ေနာက္မွ ေဖာင္းပြလာတဲ့ေဒၚလာနဲ႔ ျပန္ဆပ္ၾကပါတယ္။ ဘဏ္ေတြ၊ အာမခံကုမၸဏီေတြ၊ အိမ္ယာတည္ေဆာက္တဲ့ကုမၸဏီေတြ၊ စက္မႈလုပ္ငန္းၾကီးေတြလည္း ဒီလိုပဲ လုပ္ၾကပါတယ္။ ေဝါစထရိက တခါတရံ ထုတ္ေရာင္းတဲ႔ ႏွစ္တရာေငြေခ်းစာခ်ဳပ္ အေၾကာင္း စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ အခုေန ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ ေခ်းယူျပီး ေနာင္အနွစ္ ၁၀၀ မွာ ျပန္ဆပ္တယ္ဆိုရင္ ဝယ္ယူနိုင္အား ဘယ္ေတာင္ကြာဟသြားမလဲ။ ေငြေဖာင္းပြမႈနႈန္း ၆% ရိွတယ္ဆိုရင္ပဲ ေနာင္အနွစ္ ၁၀၀ မွာ ရိွမယ့္ ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ ရဲ႕ ဝယ္ယူနိုင္အားဟာ အခုေဒၚလာ ၂၉၄ ရဲ႕ ဝယ္ယူနိုင္အားနဲ႔ အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္။
ေငြေဖာင္းပြတာရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဖက္က ေငြက်ဳံ႕တာ (deflation) ပါ။ ေငြက်ဳံ႕ရင္ ကုန္ေစ်းနႈန္းေတြ က်ဆင္းပါမယ္။ အေပၚယံၾကည့္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ရပါတယ္။ အားလံုးဟာ ေစ်းေပါသြားမွာကိုး။ ျပသနာက ခင္ဗ်ားရဲ႕ လစာလည္း နည္းသြားမွာပါ။ ခင္ဗ်ားရဲ့ အိမ္တန္ဖိုးလည္း က်သြားမွာပါ။ ဘဏ္ေခ်းေငြ ေဒၚလာ ၅၀၀,၀၀၀ နဲ႔ အိမ္ဝယ္ျပီးမွ ခင္ဗ်ားလစာနည္းသြားလို့ ဘဏ္ကို ျပန္မဆပ္နိုင္ရင္ ခင္ဗ်ားဒုကၡေတြ႔ျပီ။ ဘဏ္က ခင္ဗ်ားအိမ္ကို သိမ္းျပီး ေလလံတင္ေရာင္းမွာပဲ။ ေငြက်ံဳ႕မႈေၾကာင့္ အိမ္ေစ်းေတြက်ေနတဲ့အတြက္ ဘဏ္ကလည္း အရံႈးေပၚမွာပဲ။ ဒါမ်ဳိးေတြမ်ားလာရင္ ဘဏ္ေတြျပိဳကြဲျပီး၊ ဘဏ္မွာ ရင္းနီွးျမုပ္နံွထားသူေတြ ေငြေၾကးဆံုးရံႈးကုန္မွာပဲ။ ဒါမ်ဳိးေတြမ်ားလာရင္ စီးပြားပ်က္ကပ္ (depression) ဆိုက္မွာပဲ။ စီးပြားပ်က္ကပ္ဆိုက္ရင္ လူေတြ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ကုန္မယ္။ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ကုန္မယ္။ ေဒၚသထြက္ေနတဲ့ လူထုၾကီးေပၚလာမယ္။ အစိုးရေတြ ျပဳတ္က်မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြေဖာင္းပြမႈနဲ့ ေငြက်ဳံ႕နွစ္ခုမွာ တခုကို ေရြးဆိုရင္ အစိုးရေတြဟာ ေငြေဖာင္းပြမႈကိုပဲ ေရြးမွာပါ။
အစိုးရေတြဟာ ေငြေဖာင္းပြေအာင္ တကယ္ပဲ လုပ္နိုင္သလားလို့ ခင္ဗ်ားေတြးမိေကာင္း ေတြးမိမယ္။ အေထြေထြ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဆိုတာ တိုင္းျပည္တခုအတြင္းမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြပမာဏတိုးလာလို႔ ျဖစ္တာပါ။ တိုင္းျပည္တြင္းလည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြပမာဏကို တိုင္းျပည္မွာရိွတဲ့ ေရႊပမာဏနဲ႔ သတ္မွတ္တဲ့ေခတ္မွာ ေငြေဖာင္းပြေစခ်င္ရင္ ေရႊပမာဏကို တိုးမွပဲရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရႊပမာဏကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္းတိုးလို႔မရပါဘူး။ ေရႊကို ပံုနိွပ္စက္နဲ႔ ရိုက္ထုတ္လို့ မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေငြစကၠဴနဲ႔ တိုင္းျပည္တြင္းလည္ပတ္တဲ့ေငြပဏာကို သတ္မွတ္တဲ့ေခတ္ကို ေရာက္လာေတာ့ ေငြေဖာင္းပြခ်င္ရင္ ပံုနိွပ္စက္ေတြကို ေမာင္းလိုက္ယံုပါပဲ။
ေငြက်ဳံ႕တာဟာ နိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရးပ်က္စီးမႈကို ဦးတည္တဲ့အတြက္ အစိုးရေတြဟာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရေနသမွ်ေတာ့ ေငြေဖာင္းပြမႈကိုပဲ ေရြးမွာပါ။ ေငြက်ဳံဳ ့တာဟာ ေငြေဖာင္းပြတာထက္ ဆိုးပါတယ္။ (ေငြေဖာင္းပြနႈန္းျမင့္လြန္းရင္ေတာ့ မေကာင္းပါ။)
ေငြေဖာင္းပြမႈဟာ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာ အျမဲတမ္းရိွေနမယ္လို႔ သိထားတဲ့ ဝါရင္းဟာ ရင္းနီွးျမုပ္နံွမႈ လုပ္ေတာ႔မယ္ဆိုတိုင္း ေငြေဖာင္းပြမႈရဲ႕ အနုတ္သေဘာ သက္ေရာက္မႈကို ထည့္တြက္စျမဲပါ။
W&A Business and Finance Facebook စာမ်က္ႏွာမွ ကူးယူေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
